You are here

Fibromialgia - bol duše i tela

Fibromialgia (FM) se smatra psihosomatskom bolešću gde je glavni okidač „problema“ hronična izloženost stresu koja se sa vremenom manifestuje kao telesni simptom – bol. Kao pokretač bolnog procesa smatra se poremećaj u modulaciji bola uzrokovan neurotransmiterskim haosom. Bol je uglavnom muskulo-skeletnog tipa uz zahvaćenost pridruženih elemenata poput zglobova, kao i vezivnog tkiva – tetive i fascije. Česta je udruženost fibromialgije sa tenzionim glavoboljama (neurotske), poremećajima temporomandibularng zgloba (vilični zglob), kao i sindromom iritabilnog kolona. Sve su to sumarno manifestacije loše kontrole hronične izloženosti stresu, kada adaptacioni mehanizmi zataje.

Pokazano je da od fibromialgije češće oboljevaju žene (tegobe najizraženije u doba menopauze), a da je doba adolescencije vezano za početak ove bolesti.

Izražena simptomatologija najčešće počinje posle neke psihičke traume, operacije, infekcije ili pak nerazrešenih psihičkih konflikata praćenim frustracijama.

Standardnim dijagnostičkim metodama fibromialgija se ne može otkriti. Laboratorijske analize krvi, radiografije, ehografije i skeneri prikazuju fiziološko stanje tela. Svaki sedmi pacijent koji se obraća za pomoć reumatologu ima problem sa ovom bolešću. „Reumatološkom dijagnostikom“ se ne mogu otkriti bilo kakvi znaci oštećenja zglobova niti „pridruženih“ struktura vezivnog tkiva!

Najupečatljiviji simptomi fibromialgije su:

  • širokorasprostranjen bol (može se širiti na obe strane tela, iznad i ispod pojasa), ima karakter tupog bola, a traje duže od tri meseca.
  • hronični umor koji je prisutan bez obzira na „naspavanost“. Često se dešava da se bol javlja i noću tako da može ozbiljno narušiti kvalitet sna, a česta je pojava „sleep apnea“, kao i „sindroma nemirnih nogu“. Moguća je i udruženost sa migrenama.
  • problemi sa pažnjom i koncentracijom, poznatiji kao „fibro fog“ (fibro magla)

Uzroci fibromialgije:

  • genetika, pokazalo se da postoji hereditarna „osetljivost“ kada se govori o FM
  • infekcije, smatra se da su neke virusne i bakterijske infekcije pogotovu hronične, „okidač“ procesa, kao i da mogu doprineti pogoršanju kliničke slike
  • psihička i emotivna trauma

Neurotransmiterski haos koji posledično dovodi do poremećaja u modulaciji bola, tj. percepciji istog dovodi i do hormonskog disbalansa koji se ogleda najviše na relaciji hormon rasta/kortizol. Ukratko, hormon rasta smatramo hormonom oporavka, dok je kortizol hormon razgradnje. U ovom slučaju uticaj kortizola postaje dominantan tako da katabolički procesi na nivou vezivnih elemenata mišića i tetiva, kao i metabolički produkti pomenutog procesa dovode do patoloških ispoljivanja u bolnim strukturama - pojava geloza, miozitisa, fibroza…

Kontrola stresa uz adekvatnu psihološku pomoć, kao i razumno korišćenje medikamenata (pre svega anksiolitika, antidepresiva i analgetika) je osnova terapije uz individualno prilagođenu fizikalnu terapiju, kao i kineziterapijski program.